काठमाडौं:कर्जा प्रवाहलाई मात्र प्राथमिकता दिने परम्परागत अभ्यासबाट अघि बढ्दै उत्पादन, उद्यमशीलता र बजार व्यवस्थापनलाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने निष्कर्षसहित पाँचौं राष्ट्रिय लघुवित्त सम्मेलन यहीँ चैत्र ८ र ९ गते सम्पन्न भएको छ। “ऋणी होइन, उद्यमी बनाउनु पर्छ” भन्ने मूल सोचसहित आयोजना गरिएको सम्मेलनले लघुवित्त क्षेत्रको भावी दिशाबारे स्पष्ट मार्गचित्र प्रस्तुत गरेको छ।
सम्मेलनमा सहभागी विज्ञ तथा सरोकारवालाहरूले लघुवित्त संस्थाहरूले विगतमा वित्तीय पहुँच विस्तारमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याएको उल्लेख गर्दै अबको चरणमा उत्पादनमुखी लगानी, सीप विकास, उद्यम प्रवर्द्धन र उत्पादित वस्तुको सुनिश्चित बजार व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने धारणा राखेका थिए। उनीहरूले केवल ऋण वितरण गरेर मात्र दिगो आर्थिक समृद्धि सम्भव नहुने भएकाले ‘फाइनान्स टु प्रोडक्सन’ रूपान्तरण आवश्यक रहेको बताएका थिए।
उक्त कार्यक्रममा छिमेक लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडबाट ५३ जना प्रतिनिधिको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। संस्थाका अध्यक्ष रामचन्द्र जोशी, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपक निधि तिवारी, नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दिलिप श्रेष्ठ, सञ्चालकहरू, विभागीय प्रमुख, अनुगमन अधिकृत, शाखा प्रबन्धक, फिल्ड कर्मचारी तथा सदस्यहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको छिमेक लघुवित्तको सामाजिक विकास तथा ग्राहक संरक्षण विभागका प्रबन्धक प्रकाश राजवंशीले जानकारी दिनुभयो।
सम्मेलनको एक महत्वपूर्ण आकर्षणका रूपमा विभिन्न विधामा उत्कृष्ट कार्य गर्ने संस्था तथा कर्मचारीलाई सम्मान गरिएको थियो। सो क्रममा छिमेक लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले चार विधामा उत्कृष्टता हासिल गर्दै आफ्नो सशक्त उपस्थिति दर्ज गराएको छ।
पुरस्कृत विधा तथा व्यक्तित्वहरू यसप्रकार छन् :
▪️उत्कृष्ट केन्द्र प्रमुखतर्फ लुम्बिनी प्रदेश, भालुवाङ शाखाकी सुसिला के.एम. सम्मानित भइन्।
▪️उत्कृष्ट शाखा प्रबन्धकतर्फ बागमती प्रदेश, बनेपा शाखाकी लक्ष्मी राना पुरस्कृत भइन्।
▪️उत्कृष्ट फिल्ड स्टाफतर्फ कोशी प्रदेश, धरान शाखाकी सुमित्रा राईले सम्मान प्राप्त गरिन्।
▪️उत्कृष्ट ‘तीन शून्य क्लव’तर्फ कोशी प्रदेश, मेचीनगर शाखाअन्तर्गत ‘रामजानकी’ क्लव पुरस्कृत भयो।
सम्मेलनले लघुवित्त क्षेत्रलाई केवल ऋण प्रवाहमा सीमित नराखी उत्पादनशील अर्थतन्त्रसँग जोड्ने, सदस्यहरूलाई आत्मनिर्भर उद्यमी बनाउने तथा वित्तीय साक्षरता अभिवृद्धि गर्ने रणनीतिमा अगाडि बढ्नुपर्ने स्पष्ट मार्गचित्र प्रस्तुत गरेको छ।
छिमेक लघुवित्तका बहुआयामिक पहलहरू
छिमेक लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले केवल कर्जा प्रवाहमा सीमित नरही सदस्यहरूको जीवनस्तर उकास्ने विभिन्न सामाजिक तथा आर्थिक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ। संस्थाले ग्रामीण तथा विपन्न समुदायलाई लक्षित गर्दै वित्तीय सेवासँगै सीप, चेतना र अवसर प्रदान गर्ने रणनीति अवलम्बन गरेको छ।
१. उद्यमशीलता विकास तथा सीपमूलक तालिम:
संस्थाले आफ्ना सदस्यहरूलाई व्यवसाय सञ्चालन गर्न आवश्यक सीप विकासका लागि विभिन्न तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ। कृषि, पशुपालन, साना उद्योग तथा सेवा क्षेत्रमा आधारित तालिममार्फत सदस्यहरूलाई आत्मनिर्भर बन्न प्रेरित गरिँदै आएको छ।
२. वित्तीय साक्षरता र ग्राहक संरक्षण:
छिमेकले वित्तीय साक्षरता अभिवृद्धि गर्न नियमित रूपमा अभिमुखीकरण कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ। सदस्यहरूलाई बचत, लगानी, ऋण व्यवस्थापन र जोखिम न्यूनीकरणका विषयमा जानकारी दिइँदै आएको छ। साथै ग्राहक अधिकार संरक्षणलाई उच्च प्राथमिकता दिँदै पारदर्शी सेवा प्रवाहमा जोड दिइएको छ।
३. महिला सशक्तीकरण कार्यक्रम:
संस्थाले विशेषगरी महिलाहरूलाई लक्षित गरी आर्थिक सशक्तीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ। महिला समूहमार्फत बचत, लगानी र व्यवसाय प्रवर्द्धन गरिँदै आएको छ, जसले ग्रामीण मTvहिलाहरूको सामाजिक र आर्थिक हैसियत सुदृढ बनाउन सहयोग पुर्याएको छ।
४. सामाजिक विकास तथा समुदाय आधारित कार्यक्रम:
छिमेकले शिक्षा, स्वास्थ्य, सरसफाइ, वातावरण संरक्षण लगायतका क्षेत्रमा समेत योगदान दिँदै आएको छ। विद्यालय सहयोग, स्वास्थ्य सचेतना कार्यक्रम, स्वच्छता अभियानजस्ता गतिविधिमार्फत समुदाय विकासमा सक्रिय भूमिका खेलिरहेको छ।
५. ‘तीन शून्य’ अभियान (Zero Concept):
छिमेकले ‘तीन शून्य’ (Zero Poverty, Zero Unemployment, Zero Carbon Emission) अवधारणालाई प्रवर्द्धन गर्दै सदस्यहरूलाई गरिबीमुक्त, आत्मनिर्भर र वातावरणमैत्री जीवनशैलीतर्फ उन्मुख गराउने प्रयास गरिरहेको छ।
६. उत्पादन र बजारीकरणमा सहजीकरण:
संस्थाले सदस्यहरूले उत्पादन गरेका वस्तुहरूको बजार पहुँच विस्तार गर्न सहजीकरण गर्दै आएको छ। स्थानीय उत्पादनलाई बजारसँग जोड्ने, नेटवर्किङ गर्ने तथा सहकारी ढाँचामा बजार विस्तार गर्ने प्रयासहरू पनि भइरहेको छ।
समग्रमा, पाँचौं राष्ट्रिय लघुवित्त सम्मेलनले लघुवित्त क्षेत्रलाई ऋण वितरण केन्द्रित मोडेलबाट बाहिर निकाल्दै उत्पादन, उद्यमशीलता र बजार व्यवस्थापनसँग जोड्ने स्पष्ट सन्देश दिएको छ। छिमेक लघुवित्तले यस दिशामा गरिरहेका पहलहरूले लघुवित्त क्षेत्रलाई थप प्रभावकारी, समावेशी र दिगो बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
