स्विट्जरल्यान्डमा आगामी शुक्रबार अमेरिका र इरानबीच महत्वपूर्ण सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने तयारीसँगै मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था र विश्व ऊर्जा बजारप्रति अन्तर्राष्ट्रिय चासो बढेको छ। यसैबीच अमेरिकी सञ्चारमाध्यम सिएनएनले गुप्तचर स्रोतलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा इरानले रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ जलमार्गलाई आवश्यक परे पूर्ण रूपमा प्रभावित पार्न सक्ने क्षमता विकास गरेको दाबी गरिएको छ।
प्रतिवेदनअनुसार, पछिल्ला क्षेत्रीय द्वन्द्व र तनावपछि इरानले खाडी क्षेत्रको सुरक्षा समीकरणमा आफ्नो प्रभाव बढाएको अमेरिकी अधिकारीहरूको निष्कर्ष छ। होर्मुज जलमार्ग विश्वको सबैभन्दा व्यस्त ऊर्जा ढुवानी मार्गमध्ये एक भएकाले यसमा कुनै अवरोध आए विश्व अर्थतन्त्र र तेल आपूर्तिमा प्रत्यक्ष असर पर्ने विश्लेषण गरिएको छ।
यसैबीच अमेरिकी उपराष्ट्रपति जे.डी. भान्सले प्रस्तावित सम्झौताको मुख्य उद्देश्य इरानलाई आणविक हतियार निर्माणबाट रोक्नु र होर्मुज जलमार्गलाई सुरक्षित तथा निर्बाध रूपमा सञ्चालनमा राख्नु रहेको बताएका छन्। उनले सम्झौताका सर्त पालना गरे इरानले आर्थिक र कूटनीतिक लाभ पाउने, उल्लंघन गरे कुनै सुविधा नपाउने चेतावनी पनि दिएका छन्।
यद्यपि सम्झौताका सबै विवरण सार्वजनिक भइसकेका छैनन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसको पूर्ण दस्तावेज छिट्टै सार्वजनिक गरिने बताएका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार स्विट्जरल्यान्डमा हुने औपचारिक हस्ताक्षर र त्यसपछि सार्वजनिक हुने सम्झौताका प्रावधानले मध्यपूर्वको सुरक्षा रणनीति, विश्व ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा दूरगामी प्रभाव पार्न सक्नेछ। उता, होर्मुज जलमार्ग प्रयोग गर्ने ढुवानी क्षेत्रका अधिकारीहरूले भने सम्भावित जोखिमबारे अझै सतर्क दृष्टिकोण कायम राखेका छन्।
