सुदूरपश्चिमका राना थारु बस्तीहरूमा परम्परागत होरी पर्वको रौनक छाएको छ। विशेषगरी कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लामा मनाइने यो मौलिक पर्व एक महिना आठ दिनसम्म चल्ने परम्परा रहेको छ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि केही समय रोकिएको होरी पर्व पुनः सुरु भएसँगै गाउँ–टोलमा नाचगान, बाजागाजा र सामूहिक सहभागितासहित उत्साहपूर्वक मनाउन थालिएको छ।
पर्वको सुरुवाती चरण ‘जिन्दा होरी’ माघ पूर्णिमादेखि फागुन पूर्णिमासम्म करिब १५ दिनसम्म रात्रीकालीन ढोल–मादलको तालमा सामूहिक नाच–गान गर्दै मनाइन्छ। त्यसपछि ‘मरी होरी’ आठ दिनसम्म चल्छ, जसमा पुरुष र महिलाहरू मौलिक पोशाकमा गाउँ–टोल घुम्दै प्रदर्शन गर्छन्। अन्तिम दिन ‘खख्डेहरा’ विशेष महत्वका साथ मनाइन्छ।
स्थानीय मनोज कुमार रानाका अनुसार होरी पर्वले असत्यमाथि सत्यको विजय र समुदायबीचको एकता प्रकट गर्दछ। पर्वपछि ‘चराइँ’ सम्पन्न भएपछि मात्र होरी पर्व पूर्ण रूपमा अन्त्य हुन्छ। स्थानीय तह र सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले सांस्कृतिक संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि सहयोग गर्दै फागुन २६ गते सार्वजनिक बिदा समेत दिएको छ।
राना थारु समुदायको होरी केवल रमाइलोमा सीमित नभई सांस्कृतिक पहिचान र सामाजिक एकताको प्रतीकका रूपमा स्थापित भएको छ, जसले सुदूरपश्चिमको सांस्कृतिक समृद्धिमा योगदान पुर्याइरहेको छ।
