हरितालिका तीज नेपाली महिलाको धार्मिक, सांस्कृतिक तथा पारिवारिक पर्व हो। तीजको अघिल्लो दिन खाइने दरलाई विशेष महत्व दिइन्छ। पछिल्लो समय दरमा विभिन्न आधुनिक परिकार थपिए पनि नेपाली मौलिक स्वादलाई प्राथमिकता दिँदै घरमै स्वादिलो, पौष्टिक र आकर्षक दर तयार गर्न सकिन्छ।
दरका लागि सबैभन्दा पहिले चामलको खीर, आलु–तामा वा आलु–काउलीको तरकारी, सेलरोटी, पुरी, अचार, दही, दूध, घिउ तथा मौसमी फलफूल तयार गर्न सकिन्छ। घरमा चलिआएको परम्पराअनुसार गहुँको रोटीमा घिउ, दूध र दही समावेश गर्दा दर अझ स्वादिलो र पौष्टिक हुन्छ। सेलरोटी तीजको विशेष परिकार भएकाले चामल भिजाएर पिसेको पिठोमा चिनी, घिउ, दूध वा पानी र आवश्यकताअनुसार इलाइची मिसाएर राम्रोसँग मुछ्न सकिन्छ। त्यसपछि तातो तेलमा गोलाकार आकारमा सेल पकाउनुपर्छ।
त्यसैगरी, आलु, केराउ, छोला, तामा वा मौसमी तरकारीबाट स्वादिलो तरकारी बनाउन सकिन्छ। साथमा गोलभेँडा, धनियाँ, खुर्सानी, तिल वा भुटेको जिरा प्रयोग गरेर घरमै अचार तयार गर्दा दरको स्वाद अझ बढ्छ। मिठाईका रूपमा खीर, मालपुवा वा फलफूल राख्न सकिन्छ।
दर बनाउँदा स्वादसँगै स्वास्थ्यलाई पनि ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ। अत्यधिक चिल्लो, मसलेदार तथा धेरै गुलियो परिकारभन्दा सन्तुलित र पौष्टिक खाना रोज्नु राम्रो हुन्छ। परिवारका सदस्य र चेलीबेटीसँगै बसेर आफ्नै घरको मौलिक स्वादमा तयार गरिएको दरले तीजको खुसी र आत्मीयता अझ बढाउँछ।
