बडादसैँअन्तर्गत नवरात्रको पाँचौँ दिन आज दसैँघर तथा घरघरका पूजा कोठामा नवदुर्गामध्येकी पाँचौँ देवी स्कन्दमाताको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिँदै छ। आश्विन शुक्ल पञ्चमीका दिन देवी स्कन्दमाताको पूजा गरी भक्तजनले सुख, शान्ति, समृद्धि तथा पारिवारिक कल्याणको कामना गर्ने धार्मिक परम्परा छ।
वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले नवरात्रका नौ दिनसम्म नवदुर्गाका नौ स्वरूपको विशेष पूजा आराधना गर्ने गर्छन्। नवरात्रको पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौँ दिन स्कन्दमाता, छैटौँ दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्रि, आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा गर्ने धार्मिक विधान छ। देवी दुर्गाका यी नौ स्वरूपलाई सामूहिक रूपमा नवदुर्गा भनिन्छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार स्कन्दमातालाई भगवान् स्कन्द अर्थात् कार्तिकेयकी माता मानिन्छ। स्कन्दमाताको प्रतिमामा देवी सिंहासनमा विराजमान रहेको र हातमा कमलका फूल धारण गरेको स्वरूप देख्न पाइन्छ। देवीको यस स्वरूपलाई मातृत्व, करुणा, शक्ति र ममताको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ।
नवरात्रका अवसरमा घटस्थापना गरिएको स्थानमा दुर्गा सप्तशती (चण्डी), श्रीमद्देवीभागवतलगायत देवीसम्बन्धी धार्मिक ग्रन्थ तथा स्तोत्र पाठ गर्ने परम्परा छ। नौ दिनसम्म देवीको विधिपूर्वक पूजा, व्रत, भजनकीर्तन र आराधना गर्दा शक्ति, ऐश्वर्य, ज्ञान तथा मनोकामना पूरा हुने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।
पौराणिक कथाअनुसार स्कन्दमातासँग सम्बन्धित प्रसङ्गमा ऋषि सनतकुमारको कथा पनि उल्लेख गरिएको पाइन्छ। कथाअनुसार देवी पार्वतीले ऋषिको ब्रह्मज्ञान र महत्त्व बुझेर उनलाई पुत्रका रूपमा प्राप्त गर्ने इच्छा व्यक्त गरेकी थिइन्। सनतकुमारले पार्वतीको इच्छा स्वीकार गरी जन्म लिएको प्रसङ्गसँग स्कन्दमाताको नाम जोडिएको धार्मिक आख्यान पाइन्छ।
बडादसैँमा नवरात्रको विशेष पूजा नवमीसम्म गरिन्छ। नौ दिनसम्म पूजा आराधना गरेपछि विजयादशमीका दिनदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने परम्परा छ। यसरी नेपाली समाजमा बडादसैँलाई धार्मिक आस्था, पारिवारिक मिलन, आपसी सद्भाव र सांस्कृतिक एकताको महत्त्वपूर्ण पर्वका रूपमा मनाइन्छ।
