क्यान्सर गम्भीर रोग भए पनि जोखिम घटाउन स्वस्थ जीवनशैली र नियमित स्वास्थ्य परीक्षणले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। क्यान्सर एउटै प्रकारको रोग होइन। शरीरका कोषहरू अनियन्त्रित रूपमा बढ्न थालेपछि विभिन्न प्रकारका क्यान्सर हुन सक्छन्। स्तन, फोक्सो, मुख तथा घाँटी, पाठेघर, प्रोस्टेट, पेट, कलेजो र रक्त क्यान्सर यसका प्रमुख प्रकार हुन्।
क्यान्सरको जोखिम घटाउन के गर्ने ?
- स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनुहोस् : नियमित शारीरिक गतिविधि गर्ने र सक्रिय जीवनशैली अपनाउने बानी बसाल्नुहोस्।
- तौल सन्तुलनमा राख्नुहोस् : अत्यधिक मोटोपनले विभिन्न रोगको जोखिम बढाउन सक्ने भएकाले शरीरको तौल स्वस्थ सीमामा राख्नु आवश्यक छ।
- स्वस्थ खाना खानुहोस् : दैनिक आहारमा ताजा फलफूल, तरकारीलगायत पौष्टिक खाद्य पदार्थलाई प्राथमिकता दिनुहोस्।
- सुर्तीजन्य पदार्थबाट टाढा रहनुहोस् : चुरोट, खैनी, गुट्खा तथा अन्य सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन नगर्नु क्यान्सरको जोखिम घटाउने महत्वपूर्ण उपाय हो।
- मदिरा सीमित गर्नुहोस् : मदिराको सेवन कम गर्ने वा पूर्ण रूपमा त्याग्ने बानी स्वास्थ्यका लागि लाभदायक हुन्छ।
- नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गर्नुहोस् : उमेर, लिङ्ग र जोखिमअनुसार चिकित्सकको सल्लाहमा आवश्यक स्वास्थ्य तथा क्यान्सर परीक्षण गराउनुहोस्।
- शरीरमा देखिने असामान्य परिवर्तनलाई बेवास्ता नगर्नुहोस् : लामो समयसम्म रहने गाँठो, असामान्य रक्तस्राव, लगातार दुखाइ, तौल घट्नु वा अन्य असामान्य लक्षण देखिए चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
- निष्क्रिय जीवनशैली त्याग्नुहोस् : लामो समयसम्म एउटै ठाउँमा बसिरहने बानी घटाउँदै नियमित हिँडडुल र व्यायामलाई दिनचर्याको हिस्सा बनाउनुहोस्।
क्यान्सर लागेपछि मात्र उपचार खोज्नुभन्दा रोकथाम, जोखिम पहिचान र समयमै परीक्षणमा ध्यान दिनु महत्वपूर्ण हुन्छ। परिवारमा क्यान्सरको इतिहास भए पनि सबैलाई क्यान्सर हुन्छ भन्ने होइन। व्यक्तिगत जोखिमअनुसार चिकित्सकको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।
अस्वीकरण : यो सामग्री सामान्य जनचेतनाका लागि हो। कुनै लक्षण वा स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या देखिएमा योग्य चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्।
