बिकासको नाउमा देशैभरी तमाश किन हुन्छ,
भाषण र घोषणापत्रमा वक्बाश किन हुन्छ।
जनतालाई मान्छे होइन बलिका बोका बनाए,
संसारमा हामी नेपालीको उपहाश किन हुन्छ।
जहीले पनि आन्दोलन चर्किए कै अबस्थामा,
क्रान्तिको मूल एजेण्डा सत्यानाश किन हुन्छ।
प्रसाशनले जवाफ दिनैपर्ने एउटा कुरा यही हो,
सियो छिर्दैन तेहाँ हात्थिको निकास किन हुन्छ।
हिंजो सम्म साम्राज्यावादको खैरो खन्नेहरूपनि,
सरकारमा पुगेपछि सधैँ उनैको दाश किन हुन्छ।
बुझ्न सकिन अनाडी जसले देशको कुरा उठायो,
वेला बखत दुर्घटनामा उसैको लाश किन हुन्छ।
॥१॥
दुःख लाग्छ जब क्रान्ति संघार सम्म पुग्छ,
सम्पन्न हुँदैन फर्किएर त्यो जार सम्म पुग्छ।
आस गर्छन् सर्वहारा सुकुमबासीहरू पनि,
मुटु पिरो हुन्छ जब उही गद्धार सम्म पुग्छ।
पुँजिवाद गरिबलाई कुटीकुटी मार्न थाल्यो,
अचेल राजनीति समेत व्यापार सम्म पुग्छ।
जसलाई नेता बनाउँन ठुलो लागत लाग्यो,
उही गरिबलाई काट्ने हतियार सम्म पुग्छ।
हात्थिछाप लगाई बिदेशी गल्लि चार्ने पनि,
आज प्रतिकृयावादीकै सरकार सम्म पुग्छ।
हामिले चौकिदारलाई नेता बनाएका थियौँ,
ऊ हाम्रो रगत पसिनामा संसार सम्म पुग्छ।
॥२॥
जसले सुन्दर घर बनायो उही वेघर किन हुन्छ,
साँच्चै मज्दुरहरू माथि दमन बर्वर किन हुन्छ।
अर्कैको गासलाई खोसेर आफु धनकुवेर भयो,
अर्कैको पसिनामा ऐयासी गर्ने रहर किन हुन्छ।
हामी जन्मिएका जती एकदिन मर्ने नै हौँ सबै,
अत्याचारको बिरोध गर्न मनमा डर किन हुन्छ।
ए सरकार भन तिम्रो देश कुन हो नगर दलाली,
तिमीलाई सन्तान भन्दा अरूकै भर किन हुन्छ।
भन्छन् पानीको खानी हाम्रो देश दोस्रो नम्वरकै,
तर जता हेर्यो उतै अचेल रित्तो बगर किन हुन्छ।
भन्छन् अचेल गणतन्त्र आएको छ हाम्रो देशमा,
सडक अनि सदन मै फेरी उस्तै गदर किन हुन्छ।
छैन रोजगार युवा संसार भरी काम खोज्दै पुगे,
मारिन्छन् अकाल मै सरकार वेखबर किन हुन्छ।
॥३॥
जसले सुन्दर घर बनायो उही वेघर किन हुन्छ,
साँच्चै मज्दुरहरू माथि दमन बर्वर किन हुन्छ।
अर्कैको गासलाई खोसेर आफु धनकुवेर भयो,
अर्कैको पसिनामा ऐयासी गर्ने रहर किन हुन्छ।
हामी जन्मिएका जती एकदिन मर्ने नै हौँ सबै,
अत्याचारको बिरोध गर्न मनमा डर किन हुन्छ।
ए सरकार भन तिम्रो देश कुन हो नगर दलाली,
तिमीलाई सन्तान भन्दा अरूकै भर किन हुन्छ।
भन्छन् पानीको खानी हाम्रो देश दोस्रो नम्वरकै,
तर जता हेर्यो उतै अचेल रित्तो बगर किन हुन्छ।
भन्छन् अचेल गणतन्त्र आएको छ हाम्रो देशमा,
सडक अनि सदन मै फेरी उस्तै गदर किन हुन्छ।
छैन रोजगार युवा संसार भरी काम खोज्दै पुगे,
मारिन्छन् अकाल मै सरकार वेखबर किन हुन्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८