हिन्दू धर्मअनुसार मंगलबार भगवान श्रीगणेशको विशेष पूजा–आराधनाको दिन मानिन्छ। कुनै पनि शुभ कार्यको प्रारम्भमा सर्वप्रथम गणेशको पूजा गर्ने परम्परा रहेको छ। धार्मिक विश्वासअनुसार मंगलबार श्रद्धा र शुद्ध मनले व्रत बसेर गणेशको पूजा गर्दा सुख, शान्ति, समृद्धि तथा मनोकामना पूरा हुने विश्वास गरिन्छ।
शास्त्रमा गणेश पूजाको विधि आह्वान, आसन, अर्घ, स्नान, वस्त्र, गन्ध, पुष्प, धूप, दीप, नैवेद्य, आरती र परिक्रमासहित १६ चरणमा वर्णन गरिएको छ। पूजाका लागि एकाग्रचित्त भएर संकल्प लिनुपर्ने उल्लेख छ।
धर्मशास्त्रअनुसार मंगलबार मासु, माछा तथा मदिरा सेवन नगर्न र जीवजन्तुको हत्या नगर्न सुझाव दिइएको छ। यसो गर्दा बुद्धि भ्रमित हुने, आर्थिक हानि र क्रोध बढ्ने धार्मिक मान्यता छ।
गणेशलाई सबैभन्दा प्रिय प्रसाद लड्डु मानिन्छ। पद्मपुराणमा वर्णित कथाअनुसार गणेशले सम्पूर्ण तीर्थ भ्रमण गर्नुको सट्टा माता पार्वती र भगवान शिवको परिक्रमा गरी मातापिताप्रतिको सर्वोच्च भक्तिभाव प्रस्तुत गरेका थिए। त्यसपछि पार्वतीले उनलाई लड्डु प्रदान गरेकी थिइन्।
भगवान गणेश बुद्धि, ज्ञान, सफलता र विघ्ननाशका देवता मानिन्छन्। “ॐ गं गणपतये नमः”, “श्री गणेशाय नमः” लगायतका मन्त्र जप गर्दा गणेश प्रसन्न भई जीवनमा सफलता र शुभफल प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ।
