
जता पनि किन लागु पदार्थको व्यापार हुन्छ,
सदियौँ हाम्रो समाज मात्र किन बिमार हुन्छ।
भन्छन् कानूनि रूपमा अपराध हो तर पनि,
किन मोन प्रशासन हुन्छ उस्तै सरकार हुन्छ।
अचम्मै लाग्छ कसैले देख्दैनन् तसकरी हुँदा,
लाग्छ सरकार समेत उनैको बफादार हुन्छ।
जसले हान्यो उसैले जान्यो भनेको झैँ सधै,
हाम्रो समाजभित्र यस्तै नराम्रो व्यवहार हुन्छ।
संसदिय व्यवस्थापनि उस्तै हुँदो रहिछ बुझ्यौँ,
एउटा कुर्चिकै लागि त्यहाँपनि कारोबार हुन्छ।
राजाको सालिक तोड्ने नै खोज्न थाले राजा,
भुरे टाकुरेहरूले गर्दा यो नराम्रो आधार हुन्छ।

॥१॥
कसैको सपना समेत खरानी भयो,
उसैको आँखामा पानी-पानी भयो।
न मिल्छ काम न छ आराम याहाँ,
गरिबहरूको उस्तै जिन्दगानी भयो।
पसिना बगिरहन्छ सरिर गनाउँछ,
संसारका श्रमिकको कहानि भयो।
देश आफ्नो कुन होकुन थाहाछैन,
अर्कैको लागि यही जवानी भयो।
भोका र नाङ्गा देशै भरी देखिन्छन्,
किन गरिब जन्मिनुनै नादानि भयो।
काम माग्दा हत्थकेलामा राहदानी,
हामिलाई सधैँ दुःखको खानि भयो।
॥२॥
नसा गर्छौ आफ्नै जिन्दगी सत्यनाश हुन्छ,
ऋण लाग्छ परिवारको जिउँदै लाश हुन्छ।
परिवार छन् छोरा छोरी छन् जिवन साथि,
जसले जन्मायो उसैलाई पनि आश हुन्छ।
मानिस हौँ मानव जस्तै बनि समय गुजारौँ
विवेकसिल बनौँ कर्तव्यको अहेसास हुन्छ।
समय चिनौँ अमूल्य हुन्छ फर्किँन्न बितेको
सबै मानिस त्यही समय कै सधै दाश हुन्छ।
युवा बिना हाम्रो यो देश कम्जोर हुने भयो,
देशमा युवाहरूको भूमिका धेरै खास हुन्छ।
छाडौँ अलकोहल र बनौँ सब्य सामाज मा,
नसा गर्छौ घर परिवारको नर्कमा बास हुन्छ।
॥३॥
आकासमा कुनै समस्या जरूर होला,
एकैसाटो पानी धेरै खत्तिने सुर होला।
चेतवानी मौसम बिभागको पनि आयो,
यस पालिमा वर्षा लाग्ने भरपुर होला।
कतै बाढी पहिरो कतै डुवान हुने भन्छ,
जोगिए किसान सपना चक्नाचुर होला।
समय मै नआएर वर्षा बाली नाश भयो,
के आसा अंझै मनसुन कतै दुर होला।
दिनौ हजारौँ युवा विदेशकै यात्रा गर्छन्,
सानु पाटो त्यो बेची खाडिकै टुर होला।
॥४॥
कसै-कसैलाई त औषधी पनि जहर लाग्छ,
किन कुसंस्कार नै उनिहरूलाई घर लाग्छ।
फोहोरबाट उठ्नै नखोज्ने मानव समुदायि,
उसलाई सधै त्यही फोहोरको भर लाग्छ।
थाहा छैन आफै दलदलको बासिन्दा बन्यो,
त्यही फोहोर नै उसलाई सुन्दर डगर लाग्छ।
रम्न खोज्छन् धेरैजसो फोहोरमै पौडिखेली,
मुखमा थुकेको पनि उनलाई अफर लाग्छ।
मानव हौँ मानिस सरह जीवन व्यातित गरौँ,
ए पशु तिमिलाई मानव बन्न किन डर लाग्छ।
मेरा के कुरा गर्छौ म कुसंस्कार बदल्न हिंडे,
मलाई यही सम्रचनानै अचेल झर-झर लाग्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८




























