पिठ्यूँको मयल कसैले देख्दैन अनुहारको कालो हेर्छन्,
अरूलाई पछाडी ढेक्लछन् उनैले आफ्नो पालो हेर्छन्।
यहाँ केही छन् बानि परेका कुरौटेहरू काट्छन् कुरा सधैँ,
आफ्नो कुचेष्ठा लुकाउँने उदेश्यले कुनाकुना जालो हेर्छन्।
शङ्घर्षको मैदानमा पसेका हुन्छन् अवसरबाद धेरैजसो,
आआफ्नै स्वार्थका लागि उनिहरूले सधैँ गोठालो हेर्छन्।
मौकामा चौका हानेकै हुन्छन् इतिहाश साँची छ खोतलौँ,
राम्रो पद खोज्छन् समर्थन जुटाउँन जुञै र सालो हेर्छन्।
देखेकै छौँ थुप्रै झोलेहरू पैसा र पदमा मरिहत्य गर्ने हामी,
कहिले काहीँ फट्के सहयोग भन्दै अलि ठुलो डालो हेर्छन्।
मौकाप्रस्तहरू जुन घरमा छन् त्यो भत्काउँदा खुसि देख्दा,
छाडेनन् झिटी झाम्टो लुट्न खैरो खन्ने हलो कोदालो हेर्छन्।
॥१॥
देश डुबाई मुस्कुराउँने आफुलाई सन्तान भन्छन्,
कुन नाक को चालाले उनिहरूले जहान भन्छन्।
ढुङ्गा बेचे कोइला बेचे छाडेनन् उनि रूख बिरूवा,
किन कायरहरू आफैले विरका खानदान भन्छन्।
फिजि बनाए हाम्रो यो देश सुट्जरलैण्डकै नाउँमा,
कहिले पानीजहाज कहिले रेलको उखान भन्छन्।
यहाँ रून्छ कर्णाली कहिले भोको छ जुम्ला हुम्ला,
कसरी आस्वासन नेताहरू हुन्छ समाधान भन्छन्।
बिना रोजगार यो देशका युवाहरू खाडिमा घुम्दा,
आउँछ चुनाव विकासको फेरी उही रटान भन्छन।
अधिकारी सरकार खुसि राख्न जनता झुक्काउँदा,
आफु समयमा मल बिउ नपाएको किसान भन्छन्।
॥२॥
भन्छन् कसैकसैलाई शङ्घर्ष गर्ने रहर हुन्छ,
तर म भन्छु बाध्यता हो नगरिनहुने कर हुन्छ।
जसले बनायो आलिशान महल भन केपायो,
खानलाई गास हुन्छ न ओट लाग्ने घर हुन्छ।
सबै गर्न सक्छन् गरिब श्रमजिवीहरू देशमा,
तर न एकता हुन्छ नत राजनीति डगर हुन्छ।
देश विदेशमा पसिना बगाउँने ज्यामिहरू मा,
सदियौँ आफ्नै परिश्रममै जीवन निर्भर हुन्छ।
उनैलाई सताउँछ भोक , सोक र रोगले पनि,
उनै पौरखिको सधै समाजभित्र वेकदर हुन्छ।
सरकार गरिबको लागि बोल्छ तिमिले भन्यौं,
देश विदेशमा युवाहरू मर्दा यो वेखबर हुन्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
