किन समाजमा जातिय बिभेदको रास हुन्छ,
जबकी मानिसको सरिर उस्तै एकनास हुन्छ।
बरू बर्गिय बिभाजन गराए पुँजिबादीहरूले,
पैसाप्रधान समाज मान्छे पैसाको दाश हुन्छ।
गरिब मुक्ति आन्दोलन् भनेर फाइदा उठाए,
उन्कै चुनावी घोषणापत्र पनि बक्वाश हुन्छ।
परदेश नगई खानु छैन लगाउँनु छैन देशमा,
खान र लगाउँनमा नै अकालमा लाश हुन्छ।
जसले पनि परदेशीलाई लुट्ने योजना बनाए,
बसको मालिक सँग समेत लुट्ने पास हुन्छ।
ठुला ठुला गृहयुद्ध भयो हाम्रो देशमा यद्यपि,
न देशले निकास पायो न देशमा विकाश हुन्छ।
॥१॥
उसैलाई सम्मान् गरौँ जो देशको बफादार हुन्छ,
नागरिक सँग सधैँ राम्रो उसको व्यवहार हुन्छ।
सरकार हेर्दाहेर्दै बदलिन्छ देशभित्र आलोपालो,
भन्छन् चुनाव गराउँदा पनि देशलाई भार हुन्छ।
गणतन्त्र आएपछि जनतालाई झनै सास्ति भयो,
महंगि उस्तै हुन्छ जता हेर्छौँ उतै भ्रष्टाचार हुन्छ।
भन्छन् गरिबी अन्मुलन् गर्छौँ विकाश गर्छौँ याहाँ,
विदेशीको दलालि गर्नलाई अग्रसर सरकार हुन्छ।
राजनीति पनि कस्तो कस्तो देखियो हाम्रै देशमा,
जनताले हेर्दाहेर्दै नेताहरूको विक्रि व्यपार हुन्छ।
युवाहरू यही देशमा बस्नुपर्छ भन्छौ हामि धेरैले,
व्यवहार भने सबैको देशबाट खेद्ने आधार हुन्छ।
॥२॥
अंध्यारोलाई सराप्नु भन्दा एउटा दियो बाल्नु राम्रो हुन्छ,
हामि सबै मिलेर सामाजिक फोहोर पखाल्नु राम्रो हुन्छ।
अचेल तीजमा पनि गहना प्रदर्शन गर्छन् हुने खानेहरू,
कुसंस्कार बिरूद्धमा अब आन्दोलन थाल्नु राम्रो हुन्छ।
रेमिटेन्सले कति पाल्छौ यी विदेशका दलालहरू साथि,
देश द्रोहीहरूलाई पाल्नु भन्दा छिट्टै फाल्नु राम्रो हुन्छ।
हाम्रो एकता हुन नसक्ने त जातिय बिभेदले पनि होला,
समय आयो जातिय पर्खालहाई पनि ढाल्नु राम्रो हुन्छ।
देखासिकी नगरौँ है हुँदा खानेलाई पुग्दैन ऋण लाग्ला
समय मै आफुलाई यस्तो रोगबाट सम्हाल्नु राम्रो हुन्छ।
युवाहरू छाडौँ विदेशी भूमि स्वदश भित्र पनि बाँचौला,
खेती किसानी गर्नका लागि बरू पशु पाल्नु राम्रो हुन्छ।
॥३॥
उसले कलम उठायो आफ्नै जीवन बनाउन,
पुस्तौँसम्म पुग्ने छोरा नातिलाई धन बनाउन।
भन्न त बन्दुक उठाउँनेहरू पनि सर्वहार भन्थे,
लुट मार गराएर आफ्नै लागि रनबन बनाउन।
त्यत्तिकै कसले खर्चिन्थ्यो दिमाख अचेलभरी,
जनघाती बम बनाउन आधुनिक गन बनाउन।
सोजा गरिब युवाहरू लाई बन्दुक थमाए पछि,
आफु सत्तामा पुग्ने भर्याङ्ग युवा डन बनाउन।
आतङ्क फैलाए र जनतामा डर पैदा गरेपछि,
लोभ देखाए र मानिस मार्न दह्रो मन बनाउँन।
सोझा जनताले कसरी बुझ्ने चाल नेताहरूको,
देश धितो युवा बली चढाए सिंहासन बनाउन।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
