भाई अपमान नहुनु राम्रो हो सम्मान हुँनु,
नागरिक भएर आफ्नो देशको शान हुँनु।
देश रहे पो राजनीति गरौँला हामिहरूले,
महत्वपूर्ण हो थोरै भएपनि योगदान हुँनु।
बिकस छैन केहीत छ कछुवाकै चालमा,
राम्रो हुन्थ्यो देशमै समस्य समाधान हुनु।
चर्का नारा लगाएर मन्त्री बन्नेहरू अब त,
चिन्नुपर्छ कारण केहो उनिहरू हैबान हुनु।
थाहा छ हाम्रो देश कहिल्यै गुलाम भएन।
गौरव छ ती महान पूर्वजका सन्तान हुनु।
देश बर्वाद हुँनुमा यिनै नेताहरूकै हात छ,
रोजगारका लागि खाडी कोइ जापान हुनु।
॥१॥
अतिक्रमण हुन्छ सरकारलाई खबर हुँदैन,
जसलाई मत्री बनाउँछौ उसैको भर हुँदैन।
देश अशुरक्षित र नागरिक सधैँ दुखि हुँदा,
यो जिन्दगीको सजिलो यहाँ सफर हुँदैन।
देशलाई त अघात मायाँ गरिन्छ सधैँभरी,
आफ्नो देशनै छाडी जाने कत्ती रहर हुँदैन।
बाध्यताले मानिसलाई कहाँ- कहाँ पुरायो,
हिँड्नै पर्ने रहिछ जब जीवन निर्भर हुँदैन।
मै जस्ता धेरैछन् लाहुर छाडी देश फर्केका,
त्यो वेलाकै जस्तो किन अचेल अधर हुँदैन।
भन्छन् भन्न त यो देश तेरै हो तर छैन केही,
न मानो न छानो गरिबको कतै कदर हुँदैन।
॥२॥
समाजमा हत्या हुन्छ बलात्कार हुन्छ,
हिशाँ हुन्छ र देशभित्र व्याबिचार हुन्छ।
मानिस मानिस भित्र किन अमेल भयो,
बिभेद बिसंगती समेत लगातार हुन्छ।
किन मानिसहरू कुरा बुझ्दैनन् लोभले,
गर्दा कयौँ नेताहरू देशको गद्धार हुन्छ।
ऋण गरेर नेताले ऐयासी गर्छन् देशमा,
नागरिक आहाल र देश नाङ्गेझार हुन्छ।
तिमी भन्छौ राजनीति गर्नैपर्छ हामिले,
राजनीति काहुन्छ यहाँ त व्यापार हुन्छ।
यस्तैछ पुँजिवादी युगको कथा र व्यथा,
देशमा लोभले कुटामारकै आधार हुन्छ।
लोभले गर्दा छोरालाई सम्पतिकै लागि
आफ्नो आमा र बा मर्ने इन्तिजार हुन्छ।
॥३॥
जस्ले कहिल्यै काम गरेन उही मालामाल हुन्छ,
जीवनभरी परिश्रम गर्ने किन सधैँ कङ्गाल हुन्छ।
कयौँ कुपोषणका सिकार भए बच्चा गरिबका,
धनमानका घरभित्र सबैथोक फालाफाल हुन्छ।
हामिले सबैलाई आफुजस्तै देख्छौँ आजभोली,
तर जताततै शोशक फटाहाको जञ्जाल हुन्छ।
गरिबहरू जीवनभरी साररिक परिश्रम गर्दापनि,
वेनाम हुन्छ फाटेका लुगा अनि रित्तो थाल हुन्छ।
थाहा छ जब एउटा भाई ढाल बन्छ दुश्मनको,
निश्चित हुन्छ दाइको पनि अकालमा काल हुन्छ।
गरिबको जिन्दगी अपहेलित छ पुँजिवादले गर्दा,
हाम्रो देशमा मार काट बबाल प्रत्येक साल हुन्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
