राणा शासन अन्त्य गर्न बाजेको पुस्तालाई करिब १०० वर्ष लाग्यो। त्यसक्रममा बाजे र बड्डो हजुरबा दुई पुस्ता संघर्षमा थिए। पञ्चायती शासन अन्त्य गर्न त झन्डै ३० वर्ष लाग्यो। यो समयको बीचमा उनीहरूको जीवन प्रजातन्त्र र गणतन्त्रको स्थापनामा बित्यो।
गणतन्त्र स्थापना गर्न १२ वर्ष लाग्दा हजारौं काका-काकी, दाइ-दिदीबहिनीहरू मारिएका थिए। बचेका धेरैले गुलामी प्रथामा पनि योगदान दिए। मैले पनि त्यस समयमा १७/१८ वर्षको उमेरमा राजनीतिक घटनाक्रममा भाग लिएको थिएँ।
१५ वटा सरकार बनेर सत्ता चल्दा पनि देश स्थिर हुन सकेन। तर अहिलेका भतिजहरूले केवल दुई दिनमै शासन प्रणाली परिवर्तन गर्ने प्रयास गरेका छन्। नातिहरूलाई यसमा कति समय लाग्छ भन्ने अनिश्चित छ।
आजका युवा नेताहरूको बयान सुन्दा लाग्छ, उनीहरू आइसक्रिम लिएर घर फर्किएझैँ देशको राजनीतिक भविष्यप्रति सजग छैनन्। केही गर्नु र केही नहुने देशको अवस्था निराशाजनक छ।
यो इतिहास र वर्तमानको तुलना गर्दा स्पष्ट हुन्छ कि देशको स्थायी शान्ति र सुशासनको लागि गहिरो समझदारी, जिम्मेवारी र अनुभव आवश्यक छ।
डिल्ली राज पाठक
