
कसै-कसैलाई त औषधी पनि जहर लाग्छ,
किन कुसंस्कार नै उनिहरूलाई घर लाग्छ।
फोहोरबाट उठ्नै नखोज्ने मानव समुदायि,
उसलाई सधै त्यही फोहोरको भर लाग्छ।
थाहा छैन आफै दलदलको बासिन्दा बन्यो,
त्यही फोहोर नै उसलाई सुन्दर डगर लाग्छ।
रम्न खोज्छन् धेरैजसो फोहोरमै पौडिखेली,
मुखमा थुकेको पनि उनलाई अफर लाग्छ।
मानव हौँ मानिस सरह जीवन व्यातित गरौँ,
ए पशु तिमिलाई मानव बन्न किन डर लाग्छ।
मेरा के कुरा गर्छौ म कुसंस्कार बदल्न हिंडे,
मलाई यही सम्रचनानै अचेल झर-झर लाग्छ।

॥१॥
जब यो घरमा बुढा बुढिको कथन सकियो,
व़रिपरी परमपरा झैँ पुरानो जतन सकियो।
धेरै थिएहोला सपना दिनौं बगायो पसिना,
उसैले ओड्यो र गयो सेतो कफन सकियो।
मेरो आमाको पनि कयौं थियोहोला सपना,
आगोमा जल्यो त्यही तन दन दन सकियो।
आमाले छाडेर गएपनि कहाँ छोड्न सक्छौँ,
हृदय भित्र तस्विर छन् केवल तन सकियो।
एउटै कुरा भन्नु छ मलाई आमाको ऋणि छु,
चुक्ता हुँनैसक्दैन यो आफ्नो बदन सकियो।
जता खोजे नि आमाको जस्तै मायाँ पाइदैन,
ममताकै आंचल खोज्दा धर्ति गगन सकियो।
॥२॥
हाम्रो महान साहित्यिक जगत यहि हो,
राम्रै संदेश पुराउंने सबैको मत यही हो।
लेख्न लेखेकैछौं देश र जनताको कथा,
देशका लागि अहिले त जरूरत यही हो।
कहां लुटियो कहां चुक्यो छानबिन गरौं,
आवस्यकता अब सतप्रतिसत यही हो।
उसले आफ्नै घर जलायो र हसायो दुष्ट,
सांचै दलालिगर्ने लागेकै छ लत यही हो।
सिकेर कहिल्यै सकिदैन मनका गन्धना,
धन नभए पनि हुनैपर्छ इज्जत यही हो।
न देश जस्तो भयो देश अर्ध उपिनिवेश,
छिमेकी फटाहा भयो हकिकत यही हो।
॥३॥
देशमा देशद्रोही व्यवहार लगातार हुन्छ,
नागरिकतामा समेत सधैँ व्यापार हुन्छ।
विकासका धेरै श्रोत साधान भएता पनि,
विदेशीको नतमस्तक सधैँ सरकार हुन्छ।
विकास छैन युवा विदेशजान बाध्य भए,
थाहाछ देश सङ्घीयताले कर्जदार हुन्छ।
पहिचानका कुरा गर्छ उस्तै धर्मका कुरा,
यस्तै कुराहरूले त समाजमा दरार हुन्छ।
अचानो बनाए देश नागरिक बली चढाए,
कुनै दिन सबैै बिषयमा नै चिरफार हुन्छ।
उसलाई थाहा छैन छ जसले कुटिरहेको,
फौलाद हो एकदिन त्यही हतियार हुन्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८





























