बाजुरा: हिमाली गाउँपालिका–६ पाँडीका महिलाहरु अहिले असारमै पाकेको कोदो टिप्न व्यस्त छन्। पहिले आफ्नै भोक मेट्न र घरायसी प्रयोगका लागि मात्रै खेती गरिने कोदो हाल देशका विभिन्न सहरमा माग बढेसँगै प्रमुख आम्दानीको स्रोत बन्न पुगेको छ।
स्थानीय किसानहरुले एक परिवारले झण्डै पाँचदेखि आठ क्विन्टल कोदो उत्पादन गर्ने गरेका छन्। पाँडीमा झण्डै १४० परिवार बसोबास गर्दछन् र सबै परिवारले हाल कोदो खेती गर्दै आएका छन्। कृषि ज्ञान केन्द्र बाजुराले किसानलाई कोदोको पोषण र लाभबारे जानकारी दिनुका साथै स्थानीय तहले सरकारी कार्यालयमा कोदोको परिकार अनिवार्य गरेपछि कोदो खेतीमा उत्साह थपिएको छ।
स्थानीय जमुना बोहरा अनुसार, राम्रोसँग सुकाएर राखेको कोदो प्रतिकिलो झण्डै साठी रुपैयाँमा बिक्री हुन्छ। यहाँको कोदो अन्य ठाउँको कोदोभन्दा स्वास्थ्यका लागि उत्तम मानिन्छ। भेडाबाख्राको गोबर प्रयोग गरी उत्पादन गरिएको कारणले माटो उर्वर र पोषणयुक्त हुन्छ।
हरेक १०० ग्राम कोदोमा प्रोटिन ७.६ ग्राम, फ्याट १.५ ग्राम, कार्बोहाइड्रेट ८८ ग्राम, क्याल्सियम ३७० मिग्र, भिटामिन बी१, बी२, बी३ र फाइबर ३ ग्राम जस्ता पौष्टिक तत्व पाइन्छ। गत वर्ष हिमाली क्षेत्रका पाँडी, स्वामिकार्तिक खापर, बुढीनन्दा, बडीमालिका र खप्तड छेडेदह क्षेत्रबाट उत्पादन भएको कोदो देशभर आपूर्ति गरिएको थियो।
कृषि ज्ञान केन्द्रका प्रमुख जसिराम साहनीका अनुसार, जिल्लाको २२ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जमिनमध्ये पाँच हजार २३५ हेक्टरमा वर्षभरि सिँचाइ सुविधा उपलब्ध छ। कोदोले खाद्यान्न उत्पादनमा २२.६२ प्रतिशत योगदान पुर्याइरहेको छ। स्थानीयका लागि कोदो खेती आज जीवनयापन र आर्थिक स्वतन्त्रताको महत्वपूर्ण माध्यम बन्न पुगेको छ।
