आज विश्वभर विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रमका साथ ‘विश्व सुर्तीजन्य पदार्थविरुद्धको दिवस’ मनाइँदैछ। प्रत्येक वर्ष मे ३१ मा मनाइने यस दिवसको मुख्य उद्देश्य सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगबाट हुने स्वास्थ्य जोखिमबारे जनचेतना फैलाउनु, नियन्त्रणका उपायलाई सुदृढ गर्नु र भावी पुस्तालाई सुरक्षित राख्नु हो।
विश्व स्वास्थ्य संगठन (World Health Organization) का अनुसार सुर्ती उद्योगका आक्रामक रणनीति, विज्ञापन र नयाँ निकोटिन उत्पादनले विशेषगरी किशोर–किशोरीलाई लक्षित गरिरहेका छन्। सन् १९८७ मा सुरु भएको यो अभियानले सुर्तीजन्य महामारी र असमय मृत्यु रोक्ने लक्ष्य लिएको हो।
हाल विश्वभर करिब १ अर्ब ३० करोड मानिस सुर्तीजन्य पदार्थको लतमा छन् भने प्रत्येक वर्ष ८० लाखभन्दा बढी मानिस यसको कारणले ज्यान गुमाउँछन्। त्यसमध्ये ठूलो हिस्सा निष्क्रिय धूमपानका कारण हुने मृत्यु पनि हो।
डब्ल्युएचओका अनुसार १३–१५ वर्ष उमेर समूहका करिब ४ करोड बालबालिका सुर्ती प्रयोग गरिरहेका छन्, जसले भविष्यमा ठूलो स्वास्थ्य संकट निम्त्याउने चिन्ता बढाएको छ। ई–सिगरेट र निकोटिन पाउचको प्रयोग पनि तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार सुर्ती कम्पनीहरूले स्वादयुक्त उत्पादन, आकर्षक प्याकेजिङ र सामाजिक सञ्जाल प्रभावकारीमार्फत युवालाई लक्षित गरिरहेका छन्। करिब १६० देशमा निकोटिन पाउचसम्बन्धी स्पष्ट कानुनी व्यवस्था नहुँदा जोखिम अझ बढेको छ।
यस वर्ष डब्ल्युएचओले स्वादयुक्त निकोटिन उत्पादनमा प्रतिबन्ध, कडा नियमन, विज्ञापन नियन्त्रण र सार्वजनिक स्थानमा पूर्ण धूमपान निषेध गर्न सरकारहरूलाई आग्रह गरेको छ। समयमै नियन्त्रण नगरे भावी पुस्ता गम्भीर स्वास्थ्य संकटमा पर्ने चेतावनी दिइएको छ।
