साउदी अरेबियाले रक्षा क्षेत्रमा ठूलो रकम खर्च गर्दै अत्याधुनिक हतियार तथा प्याट्रियट क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणाली खरिद गरे पनि यमनका हुथी विद्रोहीका आक्रमण रोक्न चुनौती सामना गरिरहेको छ। पछिल्ला हप्ताहरूमा तेल पूर्वाधार र विमानस्थलजस्ता महत्त्वपूर्ण संरचनालाई लक्षित गरी भएका आक्रमणले साउदीको हवाई सुरक्षा क्षमतामाथि प्रश्न उठाएका छन्।
स्टकहोम अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति अनुसन्धान संस्था (सीप्री) का अनुसार साउदीले सन् २०२५ मा रक्षा क्षेत्रमा ८३ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च गरेको थियो। तर विशाल भूभागमा फैलिएका तेल क्षेत्र, पाइपलाइन, विमानस्थल, सैनिक अखडा र अन्य संवेदनशील संरचनाको सुरक्षा गर्नु चुनौतीपूर्ण छ।
अमेरिकी निर्मित प्याट्रियट प्रणालीले ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न सहयोग गरे पनि यसको प्रतिरक्षा क्षेप्यास्त्र महँगा छन्। एउटा क्षेप्यास्त्रको मूल्य ४० लाख डलरसम्म पर्ने बताइएको छ। युक्रेन र मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण यस्ता हतियारको विश्वव्यापी माग बढ्दा आपूर्तिमा समेत दबाब परेको छ।
हुथी विद्रोहीले तुलनात्मक रूपमा सस्ता ड्रोन, क्रुज क्षेप्यास्त्र र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रयोग गर्दा साउदीको प्रतिरक्षा प्रणालीमाथि थप दबाब परेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। ठूलो संख्यामा सस्ता ड्रोन पठाएर प्रतिरक्षा प्रणालीको क्षमता कमजोर बनाउने र त्यसपछि अन्य हतियारबाट आक्रमण गर्ने रणनीति प्रभावकारी हुन सक्ने उनीहरूको विश्लेषण छ।
यसका अतिरिक्त, सैन्य उपकरण खरिद गर्नु मात्र पर्याप्त नहुने विज्ञहरूले बताएका छन्। दक्ष जनशक्ति, नियमित तालिम, प्रभावकारी निगरानी र विभिन्न प्रतिरक्षा प्रणालीबीच समन्वय पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।
साउदीले पाकिस्तान, टर्की, फ्रान्स, बेलायत र अन्य साझेदारसँग सुरक्षा सहकार्य बढाउने प्रयास गरिरहेको छ। तर विदेशी हतियार प्रणालीबीच सूचना आदानप्रदान र सञ्चालन समन्वय मिलाउनु पनि चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार साउदीको हवाई सुरक्षा बलियो बनाउन महँगा क्षेप्यास्त्र थप्नुका साथै सस्ता ड्रोन रोक्ने प्रणाली, दक्ष जनशक्ति र बहुस्तरीय प्रतिरक्षा संयन्त्रमा सुधार गर्न आवश्यक छ। पछिल्ला घटनाले ठूलो रक्षा बजेट हुँदैमा सबै प्रकारका हवाई आक्रमण रोक्न सम्भव नहुने देखाएको छ।
