आज पुस महिनाको पहिलो आइतबारको अवसरमा भगवान् सूर्यको विशेष पूजा आराधना गरिँदैछ। वैदिक सनातन हिन्दू धर्म परम्पराअनुसार पुसलाई सूर्य देवताको महिना मानिन्छ। आजको दिनलाई पौषकृष्णपक्ष सप्तमी तिथि, जसलाई रविसप्तमी पनि भनिन्छ, मानिन्छ।
यस महिनामा सूर्यको दर्शन र पूजन गरेर मात्र खाने र प्रत्येक रविवार पवित्र भएर व्रत बसी मध्याह्नमा सूर्यदेवको विशेष पूजा गरी करवीरको पातमा जल र पञ्चामृत राखेर सूर्यलाई अर्घ्य दिने परम्परा छ।
सूर्य भगवानलाई मन पर्ने प्रसादको रूपमा घिउ, खट्टे, चिनी आदि चढाइन्छ। पुस महिनामा सूर्यको नाम विष्णु हो र उहाँले सबैलाई उचित दिशा दिने र अन्धकार हटाउने कार्य गर्नुहुन्छ।
धर्मशास्त्रअनुसार, आजको दिन बर्तालुले घरमा ब्राह्मण बोलाएर पूजा आराधनासहित अन्न दान गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
सूर्यको उत्पत्ति ब्रह्माजीको मनबाट भएको शास्त्रमा उल्लेख छ। सूर्यलाई मार्तण्ड भनिन्छ र उहाँलाई सूर्यनारायण हिरण्यगर्भ पनि भनिन्छ।
यो दिनको पूजा र व्रतले अक्षय फल प्राप्त हुने विश्वास गरिएको छ। जो व्यक्ति सूर्यको गायत्री मन्त्र जप, पूजा, अञ्जली र हवन गर्दछन्, उनीहरूको जीवनमा शुभ फल र मुक्ति प्राप्त हुन्छ।
सूर्यको पूजा गर्दा तामाको थालीमा पानी राखेर सूर्यको दर्शन गर्नु उत्तम मानिन्छ। पुस महिनाभरि सूर्यको स्तोत्र र महिमा श्रवण र पाठ गर्नु पवित्र मानिन्छ।
धर्मशास्त्रमा उल्लेख गरिएअनुसार आइतबारको दिन सूर्य अस्ताउनु भन्दा पहिला नूनको सेवन नगर्दा राम्रो हुन्छ र मासु, रक्सी जस्ता भोजन नगर्नु उपयुक्त मानिन्छ।
सूर्यदेवको विशेष पूजा र आराधनाले रोग नाश र पापमुक्ति हुने विश्वास छ।
