आज पौष कृष्ण औँशीका दिन सोमबारे औँशी मनाइँदै छ। यस दिन बिहान मौनतामा स्नान गरी मनोकाङ्क्षा पूरा हुने विश्वासका साथ धार्मिक आस्थाले ओतप्रोत नेपाली समाजले विशेष रुपमा मनाउने गरेको छ।
सोमबारे औँशीको महत्व
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अनुसार, सोमबार पर्ने औँशी वर्षमा तीनदेखि चारपटक आउने गर्छ। धर्मशास्त्रका आचार्य तोयराज नेपालका अनुसार, यस दिन मौनतामा स्नान गरेमा दाम्पत्य जीवन सुखमय हुने र अक्षय फल प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ।
औँशी तिथि श्राद्ध र तर्पणका लागि पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। माता-पिता जीवित रहेका वा दिवंगत भएका दुवै अवस्थाका व्यक्तिहरूले आज स्नान गर्नुलाई शास्त्रीय रुपमा उचित मानिन्छ। साथै, औँशी तिथिमा श्राद्ध, तर्पण, सिदादान, र पिण्डदान गर्ने परम्परा वैदिक सनातन धर्मका अनुयायीहरूले निरन्तर पालन गर्दै आएका छन्।
गया श्राद्ध र दक्षिणायनको अन्तिम दिन
आजकै दिन चान्द्रमासअनुसार पौष कृष्ण औँशीमा गरिने गया श्राद्ध पनि विधिपूर्वक मनाइँदै छ। वैदिक मान्यताअनुसार, दक्षिणायनको अन्तिम औँसीमा पितृलाई श्रद्धा व्यक्त गर्दै तर्पण, सिदादान, र पिण्डदान गर्ने परम्परा रहेको छ।
नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयका पूर्वसहप्राध्यापक श्रीराम सापकोटाका अनुसार, पितृलाई कृष्ण पक्ष प्रिय हुने भएकाले पक्षको अन्तिम दिन श्राद्ध गरिन्छ। सौरमासअनुसार माघे सङ्क्रान्ति र चान्द्रमासअनुसार माघ कृष्ण प्रतिपदादेखि उत्तरायण सुरु हुने भएकाले यस दिन पितृको विशेष आह्वान गरिन्छ।
तीर्थस्थलमा भक्तजनको भीड
आजका दिन गोकर्ण उत्तरगया, त्रिवेणीधाम, देवघाट, रिडी, नुवाकोट र रसुवाको वेत्रावती लगायतका तीर्थस्थलमा श्रद्धालु भक्तजनहरूको भीड लागेको छ। यी स्थानहरूमा गरिने श्राद्धलाई गया श्राद्ध भनिन्छ, जसलाई पितृलाई समर्पित गरिने महत्वपूर्ण धार्मिक कार्य मानिन्छ।
शास्त्रीय विधानअनुसार गरिने श्राद्ध
दक्षिणायनको अन्त्यसँगै गरिने दर्शश्राद्धमा घरतिरका तीन पुस्ता र मामाघरतिरका तीन पुस्तालाई पिण्ड दिई श्राद्ध गरिन्छ। वैदिक सनातन धर्मका अनुयायीहरूले जीवनमा कम्तीमा एकपटक तीर्थस्थलमा गई श्राद्ध गर्नु शास्त्रीय रुपमा आवश्यक मानिन्छ।
आजका यी धार्मिक गतिविधिले नेपाली समाजको धर्म, परम्परा, र श्रद्धालाई अझ बलियो बनाउँदै सामाजिक र आध्यात्मिक मूल्यको संरक्षण गर्ने कार्यलाई अघि बढाएको छ।
