घरमा चुलो बल्दैन सडकमा टाएर बालेका हुन्छन्,
युवाहरूले आ-आफ्नै समय खेरा फालेका हुन्छन्।
ज-जसले कहिल्यै न आफ्नो न अरूको घर बनाये,
देशको स्वाभिमान र आर्काको घर ढालेका हुन्छन्।
तमास छ हाम्रो देशको राजनीति र समाजिक ढाँचा
आमालाई वृद्धाश्रममा राखेर कुकुर पालेका हुन्छन्।
बाबाले आर्काको काम गरी दिलायो छोरालाई डिग्री,
आर्काको छोरी सँग मिलेर आश्रमा फालेका हुन्छन्।
कस्तो जमाना आयो आज दिनलाई पनि रात भन्दा,
खुब तालि पिट्छन् ज जसले आँखा टालेका हुन्छन्।
भोक र तिर्खा त सबैलाई लाग्छ जीव जन्तु भएपछि,
यो धर्तिमा ज्यान पाल्ने बाटो सबैले थालेका हुन्छन्।
॥२॥
हाम्रो देशमा भ्रष्टाचार र अपराध भरपुर भयो,
आम नागरिकहरूका सपना चक्नाचुर भयो,
खुलेआम भ्रष्टाचार हुन्छ ठगि हुन्छ देशभित्र,
अपराधीहरू मुक्त भयो कैदमा वेकसुर भयो।
की लैलामज्नु की मुना मदनका कुरा हुन्छन्,
देशभक्त र शहिद किन हृदय बाटनै दुर भयो।
उहि बा जसले छोरा पाउँन धायो मठ मिन्दिर,
उसैको नजरमा बा भन्दा प्यारो एकधुर भयो।
तिमिले झोले भन्छौ चम्चा भन्छौ ज जसलाई,
नेतालाई सोध उसको लागि त कोहिनूर भयो।
उहिले बनमा कण्ठमूल हुन्थे प्रसस्तै देशभित्र,
अहिले किन्नै नसक्किने पावभर टिमुर भयो।
॥३॥
थाहाछ मानिस कसरी साहुकार हुनसक्छ,
जसको दुश्मन सँग पनि करार हुनसक्छ।
राइफल बोकी आफु जस्तैलाई मार्छ जस्ले,
ऊ पनि कसै न कसैको बफादार हुनसक्छ।
यो पेट हो जस्ले सिकाउँछ काम गर्ने नगर्ने,
मानिसको नजरमा दोषि औजार हुनसक्छ।
पुँजिवादमा एक आर्कोलाई उछिन्न खोज्दा,
अन्न भन्दा बढी उत्पादन हतियार हुनसक्छ।
के सम्भव छैन भन प्रिय आजको दुनियामा,
तिमिले छाडेर गएपनि सँगै संसार हुनसक्छ।
हुँदैनहुने काम समेत पैसाले सफल हुनेभयो,
आज आमाकै कोख पनि व्यापार हुनसक्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
