दुश्मनले पनि यहाँ समय कुरेर बसेको हुन्छ,
वार त्यहीवेला गर्छ उल्झनमा फसेको हुन्छ।
कसरी छुट्याउँने दुश्मन र दोस्तलाई हामिले,
अनुहारमा उसले सधैँ जिलाव घसेको हुन्छ।
आमा इमान् र धर्मको परिभाषा नै बदलियो,
एक आर्कालाई सिद्याउँन कमर कसेको हुन्छ।
अरूले कहाँसक्छ मित्र हृदय भित्र पस्न पनि,
आफ्नैले हो मुटुभित्र पसेर छुरा धसेको हुन्छ।
हिंजो लडेको आज उठ्न सक्छ मोहदय यहाँ,
उठ्न सक्दैन त्यो जो नजरबाट खसेको हुन्छ।
सबैलाई भुल्न सकिन्छ तर भुल्न धेरै अप्ठारो,
जो आखाँको बाटो यही हृदयमा पसेको हुन्छ।
॥१॥
बारीमा आलु फलाउँदा पनि पानी चाहिन्छ,
जस्तै मुही मोथ्नका लागि मधानी चाहिन्छ।
जन्मिएका जति मर्नुपर्छ एक दिन सबै हामी,
मरेपछि पनि जीवित रहन कहानी चाहिन्छ।
युवा बिहिन हुँदै गयो हाम्रो देश आज हिजोँ,
पुर्वजले गरेकै जस्तो युवामा बानि चाहिन्छ।
डिग्री लिएर मात्र कहाँ पाइन्छ मज्दुरी यहाँ,
निमेक गर्न भिजा सँगै राजदानी चाहिन्छ।
डिग्री देखेर थिएन खुसिकै सिमाना बाबाको,
आज भन्नुहुन्छ मर्दा पनि त मलामी चाहिन्छ।
हाम्रो समाज देख्छन् मरेपछि स्वर्गको सपना,
यहाँ प्राण भन्दापनि मुर्दाको खरानी चाहिन्छ।
॥२॥
यो रात आउँदै नआए तो झनै राम्रो,
घरको यादले नसताए तो झनै राम्रो।
परदेशि भूमिमा दिन बिताए त पनि,
रातिमा आँशु नबगाए तो झनै राम्रो।
पसिनाले भिजाउँछ तन दिन र राती,
अनिन्द्राले धेरै नगलाए तो झनै राम्रो।
शंघर्ष पनि कति हो कति सिमा छैन,
जीवनले छुट्कारा पाए तो झनै राम्रो।
कसैको भरमा बाँच्न नपरे हुँने हामि,
क्रान्तिको बाटो समाए तो झनै राम्रो।
अब त मनले मनलाई भुलाइदिए हुने
सम्झनाले यो मुटु नखाए तो झनै राम्रो।
॥३॥
जब नेताहरू लाई यो देश बनाउँने रहर हुँदैन,
नागरिकलाई पनि उनलाई भोटदिने कर हुँदैन।
व्यवस्था सुन्दर सान्त तबसम्म हुनसक्दैन यहाँ,
जबसम्म नेतालाई देशका जनताको डर हुँदैन।
यो देश नागरिकको हो नेता पनि उनैले चुनेका,
आफै बनाउँ नेता त दलाल हुनसक्छ भर हुँदैन।
खोला कहाँ हिंड्ने भनौँ त बर्षायाममा थुनेपछि,
जब खोलाकै बाटो अतिक्रमण हुन्छ बगर हुँदैन।
मानव सबै जीव जन्तु भन्दा चेतनसिल प्राणि हो,
तर बुझ्नै सकिन ऊ प्याउते सगर समुन्दर हुँदैन।
बाबा हेर्नोहोस् हजुरको हातका फोरा ठेला बन्यो,
तर एउटा राम्रो ओट लाग्ने हाम्रो किन घर हुँदैन।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
