भारत–इरान–खाडी युद्ध: मोदीको कूटनीतिक संतुलन र आर्थिक सुरक्षा चुनौती

Image
Nisarga Hospital

फेब्रुअरी २६ मा नरेन्द्र मोदी इजरायल भ्रमणबाट फर्किएपछि दुई दिनमै इजरायलअमेरिका ले इरान मा आक्रमण गरेका थिए। त्यसपछि इरानले खाडी क्षेत्रमा ती देशहरूमा प्रत्याक्रमण गर्दै तनाव वृद्धि गरेको छ। भारतले युद्ध सुरु भएपछि दुई वक्तव्य जारी गर्दै संवादमार्फत समस्या समाधानको अपिल गरेको थियो।

CP Hospital Dhangadhi
Attariya Hospital

प्रधानमन्त्री मोदीले युएईमाथि इरानको आक्रमणको कडा निन्दा गर्दै भारत–यूएईको समर्थन पुष्टि गरे, तर इजरायल र अमेरिकाको आक्रमणको खुला निन्दा गरेनन्। मार्च १२ मा सुब्रहमण्यम जयशंकरअब्बास अराघची बीच टेलिफोन वार्ता भएको छ। मोदीले इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेशकियानसँग पनि वार्ता गर्दै भारतीय नागरिकको सुरक्षा र तेल आपूर्ति सुनिश्चित गर्न जोड दिएका छन्।

इरानले स्ट्रिट वा होर्मुज मार्गबाट भारतीय झण्डा भएका जहाजलाई सुरक्षित मार्ग दिने तयारी गरेको छ। युद्धका कारण खाडीमा भारतीय नागरिकको जोखिम, तेल–ग्यास आपूर्ति संकट र एलपीजी अभाव बढ्दै गएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य करिब १०० डलर पुगेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार ढिला भए पनि मोदीको कूटनीतिक पहल उचित छ। इरानसँग वार्ता गरेर भारतले तेल आपूर्ति, खाडीमा भारतीयहरूको सुरक्षा र आर्थिक स्थिरता सुनिश्चित गर्ने प्रयास गरेको छ, जसले वर्तमान संकटमा सन्तुलन कायम गर्न भूमिका खेलेको देखिन्छ।