मध्यरात थियो।
शहरको घडीले बाह्र बजेको जनाइसकेको थियो। गल्लीहरू सुनसान थिए, र दिनभर घण्टी बजाएर थाकेका मन्दिरहरू पनि चुपचाप निदाएका जस्ता लाग्थे। ढोका बन्द, बत्ती निभेका, आँगनमा केवल चिसो हावा।
ऊ बाइक स्टार्ट गर्छ।
इन्जिनको आवाजले त्यो सन्नाटालाई चिर्छ — तर उसको मनभित्रको सन्नाटा अझै गहिरो छ।
हेल्मेटभित्र आँखा रसाइरहेका छन्। कसैले देख्दैन, कसैले सुन्दैन। आँसु चुपचाप गालाबाट बग्छन्, हावासँग सुक्दै जान्छन्। मन्दिरका बन्द ढोकाहरू देख्दा ऊ सोच्दछ — “आज भगवान् पनि मसँग बोल्न चाहेनन् कि?”
बाइक शहरका खाली सडकहरूमा दौडिन्छ।
बत्तीका खम्बाहरू एकपछि अर्को पछाडि छुट्दै जान्छन्, जस्तै उसका अधुरा सपना। हरेक मोडमा उसले सम्झनाहरू भेट्छ — कसैको हाँसो, कसैको हात समाएको पल, कसैले दिएको विश्वास… र कसैले तोडेको वाचा।
रातले उसलाई अँगालो हालेजस्तो लाग्छ।
अन्धकारले भनेजस्तो — “रोऊ, कसैले देख्दैन।”
ऊ पुलमाथि बाइक रोक्छ। तल खोलाको आवाज बगिरहेको छ।
ऊ आकाशतिर हेर्छ — तारा पनि थोरै छन् आज। शायद आकाश पनि उसँगै उदास छ।
“म बलियो छु,” उसले आफैंलाई भन्छ।
तर त्यो वाक्यमा कम्पन छ।
मन्दिर बन्द भए पनि, उसको भित्र कतै एउटा सानो दीप अझै बलिरहेको छ — आशाको।
सायद भोलि बिहान ढोका फेरि खुल्नेछन्। घण्टी फेरि बज्नेछ।
र शायद, उसको मनको ढोका पनि।
बाइक फेरि स्टार्ट हुन्छ।
रात अझै बाँकी छ, यात्रा पनि।
तर ऊ जान्दछ — अँध्यारो जति गहिरो भए पनि, बिहान रोकिँदैन।
बाइकको हेडलाइटले अँध्यारो सडकलाई सानो सेतो रेखाजस्तो काट्दै अगाडि बढ्छ।
रात गहिरिँदै जान्छ, तर उसको छातीभित्रको भारीपन अलि–अलि हल्का हुन थाल्छ।
हावा अब चिसो मात्रै होइन, सचेत गराउने जस्तो लाग्छ।
जस्तो कि कसैले कानमा फुसफुसाएर भनिरहेको हो —
“तिमी अझै यहाँ छौ, तिमी अझै चलिरहेछौ।”
शहरको अन्तिम चोक पार गर्दा ऊ बाल्यकालको त्यो मन्दिर सम्झन्छ,
जहाँ बिहान सबेरै ऊ बुवासँग आरती हेर्न जान्थ्यो।
त्यतिबेला उसलाई भगवान् ठूलो लाग्थे,
अहिले जीवन ठूलो लाग्छ।
मोबाइलको स्क्रिन एकछिन झिलिमिली गर्छ।
कसैको नाम देखिन्छ।
उसले उठाउँदैन।
किनकि केही आवाजहरू सुन्ने आँट आज छैन।
ऊ फेरि पुल पार गर्छ।
खोलाको पानी अन्धकारमा पनि बगिरहेकै छ —
कुनै गुनासो बिना, कुनै रोकावट बिना।
“जीवन पनि यस्तो नै हो कि?”
ऊ सोच्दछ,
“ढुंगाले रोके पनि बाटो बनाउँदै बगिरहने…”
उसको आँखा फेरि रसाउँछ,
तर यसपटक ती आँसुले हारको स्वाद दिँदैनन्।
बरु हलुका शान्ति दिन्छन्।
जस्तो कि मनले स्वीकार गरिसकेको हो —
सबै कुरा आफूले चाहेझैँ हुँदैन।
सडकको किनारमा एउटा सानो चिया पसल देखिन्छ — बन्द,
तर छेउमा पुरानो बेन्च छ।
ऊ केहीछिन त्यहाँ बस्छ।
हेल्मेट खोलेर गहिरो सास फेर्छ।
आकाशतिर हेर्दा एउटा तारा अचानक टल्किन्छ।
धेरै नभए पनि, एउटा तारा पर्याप्त हुन्छ
रात पूरै अँध्यारो छैन भन्ने प्रमाण दिन।
उसको मनमा एउटा सानो वाक्य जन्मिन्छ —
“म अझै सकिन।”
उहाँ पुलबाट तल हेरेको रात जस्तो होइन अब।
ऊ अब तलतिर होइन, अगाडितिर हेर्छ।
भोलि कस्तो हुन्छ थाहा छैन,
तर भोलि आउँछ भन्नेमा उसलाई विश्वास छ।
बाइक फेरि स्टार्ट हुन्छ।
यसपटक इन्जिनको आवाज सन्नाटालाई चिर्दैन,
बरु साथ दिन्छ।
रात अझै बाँकी छ।
तर अब ऊ भागिरहेको छैन —
ऊ यात्रामा छ।
पूर्वतिर आकाश हल्का फिक्का हुन थाल्छ।
रातको कालो क्यानभासमा निलो रङ बिस्तारै मिसिँदै जान्छ।
उसले महसुस गर्छ —
अँध्यारो अब स्थायी होइन।
शहरको छेउमा एउटा डाँडातिर उकालो लाग्ने बाटो छ।
ऊ त्यतैतिर मोडिन्छ।
बाइकको गति कम हुन्छ,
तर सासको गति सम्हालिन थाल्छ।
उकालो चढ्दा इन्जिन अलि कराउँछ।
त्यो आवाज उसलाई आफ्नै संघर्षजस्तो लाग्छ —
थाकेको, तर रोकिन नसक्ने।
डाँडाको टुप्पोमा पुगेर ऊ बाइक रोकेर उभिन्छ।
तल शहर सुतिरहेको छ,
माथि आकाश जाग्दैछ।
पहिलो घामको किरण क्षितिजबाट फुट्छ।
सुनौलो प्रकाशले उसको अनुहार छोएपछि
उसलाई लाग्छ —
कसैले मौन रूपमा आशीर्वाद दिएको जस्तो।
उसले आँखाको कुनामा अड्किएको अन्तिम आँसु पुछ्छ।
यो आँसु पीडाको मात्र होइन,
बाँचिरहेको प्रमाणको पनि हो।
उसले आफैंलाई फेरि भन्छ —
“म बलियो छु।”
यसपटक आवाजमा कम्पन छैन।
रातमा बन्द भएका मन्दिरहरू
अब खुल्दै होलान्।
घण्टी फेरि बज्नेछ।
आरतीको धुन फेरि गुञ्जिनेछ।
तर उसले बुझिसकेको छ —
भगवान् सधैं ढोकाभित्र मात्र हुँदैनन्,
कहिलेकाहीँ
अँध्यारो काटेर अगाडि बढ्ने हिम्मतमै पनि हुन्छन्।
मोबाइल फेरि बज्छ।
यसपटक ऊ उठाउँछ।
“हेलो…”
आवाज शान्त छ।
जीवन अचानक सजिलो हुँदैन,
तर सहन सकिने हुन्छ।
ऊ बाइकमा चढ्छ।
घाम अब पुरै निस्किसकेको छ।
छायाहरू छोटिँदैछन्।
र ऊ जान्दछ —
रातसँगको त्यो यात्रा
हारको होइन,
पुनर्जन्मको थियो।
घाम अब पुरै आकाशमा फैलिसकेको छ।
शहर बिस्तारै ब्यूँझँदैछ —
चिया पसलमा भाँडाको आवाज,
कुनै घरको आँगनमा झाडूको सरसराहट,
कतैबाट मन्दिरको पहिलो घण्टी।
ऊ तल झर्दै शहरतिर फर्किन्छ।
रातको त्यो एक्लोपन अब त्यति भारी लाग्दैन।
किनकि उसले अँध्यारोसँग लडेर होइन,
अँध्यारोलाई स्वीकार गरेर पार गरेको छ।
सडकमा बिहानको उज्यालो छ,
तर उसको मनमा पनि सानो उज्यालो थपिएको छ।
त्यो उज्यालो ठूलो होइन,
तर निभ्ने पनि छैन।
ऊ त्यही मन्दिरको अगाडि पुग्छ
जहाँ राति ढोका बन्द थियो।
अब ढोका खुलेका छन्।
घण्टीको धुन हल्का–हल्का हावामा मिसिएको छ।
ऊ बाइक साइडमा राख्छ।
भित्र पस्छ।
कुनै ठूलो माग्दैन।
केवल चुपचाप उभिएर भन्छ —
“धन्यवाद… म अझै चलिरहेछु।”
उसलाई थाहा छ,
जीवनमा फेरि आँधी आउँछ,
फेरि वाचा टुट्छन्,
फेरि मन दुख्छ।
तर अब ऊ डराउँदैन।
किनकि उसले बुझिसकेको छ —
रात जति गहिरो भए पनि,
बिहान आफ्नो समयमै आउँछ।
बाहिर निस्कँदा घामको किरण उसको आँखामा पर्छ।
उसले आँखा सानो पारेर मुस्कुराउँछ।
पहिलो पटक साँचो मुस्कान।
बाइक फेरि स्टार्ट हुन्छ।
यसपटक भाग्नका लागि होइन,
गन्तव्यतिर जानका लागि।
र कथा यतै सकिँदैन —
किनकि जीवन अझै बाँकी छ।
तर त्यो मध्यरातको यात्रा
उसको जीवनको मोड बनिसकेको छ।
अँध्यारोले उसलाई तोडेन,
बरु बनायो।
बिष्णु दत्त जोशी
